Welkom bij MERIAL Nederland

Home > Voor professionele dierhouders > Varkens > Informatie over zieken > PCV2

Het belang van Circovirus (PCV2) in de moderne varkenshouderij

Het aantal ziekten dat aan een infectie met PCV2 (Porcine Circovirus Type 2) wordt toegeschreven heeft zich de laatste jaren steeds verder uitgebreid en de co-factoren (factoren die de ontwikkeling van de ziekte kunnen aanwakkeren of verergeren) worden nog intensief onderzocht. Onderstaand een overzicht van PCV2 in de hedendaagse varkenshouderij.

Circovirus

Geschiedenis

De meest bekende aandoening waarbij PCV2 een rol speelt is PMWS (Postweaning Multisystemic Wasting Syndrome; zogenaamde "slijters"), dat voor het eerst bij Canadese varkens in 1991 werd waargenomen. Van daaruit heeft het zich verspreid naar andere landen. De Canadezen erkenden deze infectie als een nieuwe ziekte aangezien de zieke varkens niet leden aan bekende ademhalingsziekten of aandoeningen van het spijsverteringsstelsel. Ook werd het PRRS virus niet altijd gevonden. Op alle soorten bedrijven werd de ziekte geconstateerd.
De nieuwe varkensziekte werd gekenmerkt door een aanhoudende koorts, vergroting van alle lymfeklieren, longontsteking, aantasting van de lever en een hoog sterftepercentage. Dit alles vooral bij gespeende biggen.
In 1997 werd besloten een internationaal samenwerkingsverband op te richten om PCV2 nader te onderzoeken.

PCV2 gerelateerde varkensziekten

PCV2 wordt gezien bij een breed scala aan problemen. Ondermeer bij problemen met:

  • longontsteking
  • PRDC (Porcine Respiratory Disease Complex), leidende tot ademhalingsproblemen
  • diarree
  • reproductieproblemen zoals terugkomers, abortus en doodgeboren of zwakgeboren biggen.

Bij de aandoening PDNS (Porcine Dermatitis en Nephropathy Syndrome), met de typische rode plekken op de huid van het varken is de invloed van PCV2 nog onduidelijk. PDNS is, in tegenstelling tot PMWS, nog niet experimenteel reproduceerbaar.
Het scala aan varkensziekten geassocieerd met PCV2 infectie neemt nog steeds toe, waardoor er tegenwoordig beter van PCV2 ziekten (PCVD) gesproken kan worden in plaats van PMWS.

Circovirus

Veel varkens worden blootgesteld aan PCV2

Serologische onderzoeken tonen een hoog percentage varkens aan dat blootgesteld is aan en geinfecteerd is met PCV2. Opmerkelijk is het feit dat in serummonsters van 30 jaar geleden al PCV2 antistoffen worden gevonden. Dit duidt erop dat het virus reeds lang in de varkenspopulatie aanwezig is.
Door middel van biest kunnen biggen antistoffen voor PCV2 binnenkrijgen en er is bewijs dat hoge titers van deze antistoffen bescherming bieden tegen PMWS. Een aantal weken na het spenen seroconverteren de meeste biggen. Dit kan op de batterij of vlak na opleg zijn in de mesterij. Seroconversie hoeft niet altijd direct verbonden te zijn aan het infectie-moment. Niet elke infectie leidt tot viraemie, maar het virus kan dan al wel zijn afbrekende effect hebben gehad op het immuunsysteem van het varken. PCV2 kan worden teruggevonden in speeksel, mest en bloed, ook wanneer de varkens geen klinische symptomen vertonen (niet ziek zijn). Vooral mest en urine blijven langdurig een infectiebron. Daarnaast is het virus aangetroffen in alle weefsels, geaborteerde foetussen, melk en in sperma.

Experimenteel wordt de ziekte opgewekt door dieren via de bek en neus te besmetten met PCV2. Onder praktijkomstandigheden is mest-neus contact waarschijnlijk de belangrijkste overdrachtsroute.

Ziektemechanisme

Het ontstaan van PCV2 ziekten en speciaal het mechanisme waarop co-factoren PCV2 ziekten aanwakkeren of verergeren wordt intensief onderzocht. De co-factoren kunnen besmettelijk en niet-besmettelijk zijn, maar hebben één ding gemeenschappelijk: allen hebben invloed op het immuunapparaat. Bij gecombineerde Parvo-PCV2 infecties bleek dat aanwezigheid van Parvovirus ervoor zorgde dat PCV2 zich 3 tot 5 dagen eerder uitte in vergelijking met enkel een PCV2 infectie. De hoeveelheid virus, die zich in het dier kan ontwikkelen, is bepalend voor de virulentie (ziekmakend vermogen) van PCV2. Waarschijnlijk zorgen de co-factoren voor een situatie waarin een grotere productie van virusdeeltjes mogelijk is of op gang komt en daardoor voor een verhoging van de virulentie. In ieder geval is het nu bekend dat door PCV2 het immuunsysteem van de big blijvend ondermijnd wordt. Als dit immuunsysteem onder druk gezet wordt door een co-factor zoals andere kiemen, vaccinaties, stress, zoals slecht klimaat of te vol opleggen van biggen, kan het immuunsysteem té zwaar belast worden en allerlei ziekteproblemen kunnen de kop opsteken.

Circovirus

Moeilijk onder controle te houden

Tot op heden is er weinig specifieke informatie over het controleerbaar houden van PCV2. Madec heeft een "20 punten plan" ontwikkeld om besmettelijke ziekten onder controle te houden en dit wordt ook met enig succes toegepast in het kader van PCV2. Doordat PCV2 erg stabiel is in de omgeving, is ontsmetting van bedrijven moeilijk. Er zijn aanwijzingen dat voeding invloed heeft op het al dan niet uitbreken van ziekten en ook de veronderstelling dat sommige foklijnen minder vatbaar zijn, lijken waar.
Een vaccinatie ter preventie van andere ziekten, meestal op jonge leeftijd en met een krachtig vaccin, kan de gevolgen van een PCV2 infectie in verder klinisch normale varkens verergeren. Dit gebeurt voornamelijk bij het gebruik van vaccins met een olie-achtig adjuvans.
Het is mogelijk om Parvovirus en PRRSv met behulp van vaccinatie onder controle te houden, waardoor dit kan bijdragen aan het beheersbaar houden van ziekte door PCV2. Helaas is dit niet altijd een optie daar er ook PMWS voorkomt in koppels die niet geinfecteerd zijn met PRRSv of Parvovirus. De beste manier om de problemen te reduceren is door de zeugen te enten. Hierdoor worden alle zeugen op een hoog immuniteitsniveau gebracht. Reproductieproblemen veroorzaakt door Circo zullen bestreden worden. Daarnaast zal de infectiedruk op het bedrijf aanzienlijk minder worden, want de virusuitscheiding via de mest van de zeugen wordt minder. De immuniteit van de zeugen wordt via de biest doorgegeven aan de biggen, waardoor die zonder problemen de meest gevoelige periode doorkomen en zelf immuniteit op kunnen bouwen in een lager geinfecteerde omgeving. Hierdoor is de kans op PCVD aanzienlijk verminderd.

Referenties

  • Harding et al., 2007. Porcine circo virus diseases (PCVD) : The brutal facts. AASV annual meeting, Orlando
  • Joisel et al., 2008. Improvement of reproduction performance induced by PCV2 vacciantion of sows and gilts with Circovac in 273 German sow farms. 20th IPVS Durban
  • Krakowka et al., 2005. Importance of PCV2 in modern swine production. Pig Progress 21, 3, 20-22.
  • Madec et al., 2000, Post-weaning multisystemic wasting syndrome (PMWS) in pigs in France: clinical observations from follow-up studies on affected farms. Livest. Prod. Sci.
  • Segales et al., 2007, What do we knwo on epidemiology, control and prevention of porcine circovirus diseases? 5th International Symposium on Emerging and Re-emerging Pig Diseases, Krakow, Poland